Thema: New York

Start spreading the news

I'm leaving today

I want to be a part of it

New York, New York

 

These vagabond shoes

They are longing to stray

Right through the very heart of it

New York, New York

 

I want to wake up in a city

That never sleeps

And find I'm king of the hill

Top of the heap

 

These small town blues

They are melting away

I'll make a brand new start of it

In old New York

 

If I can make it there

I'll make it anywhere

It's up to you

New York, New York

 

New York, New York

I want to wake up in a city

That doesn't sleep

And find that I'm number one

Top of the list

Head of the heap

King of the hill

 

These little town blues

They've all melted away

I'm gonna make brand new start of it

In old New York

 

And

If I can make it there

I'll make it practically anywhere

It's up to you

New York, New York

New York

(tekst Fred Ebb)

 

New York was in het begin van de twintigste eeuw de spreekwoordelijke smeltkroes van culturen waarin allerlei muziekstijlen zich konden vermengen met de Amerikaanse muziek. De volksmuziek, jazz, spirituals en blues vonden hun weg naar klassieke muziek. Immigranten van over de hele wereld namen hun eigen muzikale bagage mee. Het grootstedelijk leven in New York werd in de twintigste eeuw symbool voor de mix waarin allerlei muziekstijlen ontstonden die elkaar vervolgens beïnvloedden.

 

De grote namen die ook in Europa op bewonderaars kunnen rekenen werden Gershwin, Copland, Bernstein en natuurlijk de twee grote nog levende minimalisten Steve Reich en Philip Glass. George Gershwin (1898-1937) was de eerste die met zijn ‘Rhapsody in Blue’ (1924) jazz en klassieke muziek met elkaar verbond en daarmee als het ware downtown en uptown New York. De mix, de ontmoeting en de versmelting tussen klassieke, uit Europa afkomstige muziek en Amerikaanse jazz zou later aangeduid worden als de Third Stream.

 

Gershwin, zoon van Russisch-Litouwse immigranten, was werkzaam in de commerciële muziekindustrie downtown in Tin Pan Alley, een verzamelnaam voor muziekuitgeverijen, muziekproducenten en liedjesschrijvers. Een van zijn andere beroemd geworden werken is de opera ‘Porgy and Bess’ (1935). In het National Theatre in Washington DC, waar Afro- Amerikanen niet welkom waren, werd er voor de uitvoering van Porgy and Bess, met een grotendeels zwarte cast, voor het eerst een uitzondering gemaakt. De opera werd opgevoerd voor gemengd publiek. Jazzcoryfee Peter Beets brengt met zijn trio en zangeres Izaline Calister een ode aan Gershwin in een programma getiteld Porgy and Bess.

 

Leonard Bernstein (1918-1990), zoon van Russische immigranten, deed voor het eerst van zich spreken toen hij als dirigent inviel voor de zieke maestro Bruno Walter. Na zijn entree in het New Yorkse muziekleven bij dit concert in 1943 leidde hij uiteindelijk van 1958 tot 1969 het meest prestigieuze orkest in de Big Apple, de New York Philharmonic. Bernstein was een ware ambassadeur van de klassieke muziek. Beroemd zijn de op televisie uitgezonden educatieve programma's waarin Bernstein schitterde. Bernstein dirigeerde en componeerde een groot aantal populair geworden werken zoals de grootstedelijk, swingende toneelmusical ‘West Side Story’, maar ook een 'klassieke' sonate voor piano en klarinet. De persoon van Bernstein verbeeldt als geen ander de muziekscene van New York, met een voorliefde voor de versmelting van klassieke en populaire muziek. Tijdens het concert dat de Leidse Salon programmeert hoort u zowel de klarinetsonate van Bernstein als jazzy improvisaties gebaseerd op melodieën uit West Side Story.

   

Het hedendaagse muziekleven in Amerika kent die vroeg 20ste-eeuwse tegenstelling tussen hoge en lage cultuur niet meer. John Cage, John Zorn, Nico Muhly en de minimalisten Steve Reich, Philip Glass en John Adams volgden elk hun eigen weg.

 

De minimal music vond zijn oorsprong in de late jaren 60 met iconische composities van Terry Riley (1935), La Monte Young (1935), Philip Glass (1937), en Steve Reich (1937). In Nederland heeft de minimal music enorme weerklank gevonden. Riley, Reich, Glass en ook Adams worden regelmatig als grote sterren onthaald in concerten met minimal music.

Philip Glass was aan het begin van zijn carrière zowel loodgieter als taxichauffeur om de kost te kunnen verdienen. Zijn werk werd nog niet door concertzalen geprogrammeerd en Glass speelde in galeries en kunstenaarsinitiatieven. Mondjesmaat werd hij bekend en toen een voorbijganger op een goed moment op het raampje van zijn taxi tikte en zei “you have the same name as a very famous composer”, wist hij dat hij een toekomst in de muziek had.

 

'If I can make it there,

I'll make it anywhere'

 

zong Sinatra in 1979 in de oorspronkelijk voor Liza Minelli geschreven song voor Martin Scorsese's film 'New York, New York'. Minimal music met zijn herhalingen en verschuivende patronen en consonante klanken stond haaks op het serialisme in de muziek.

In twee concerten met muziek van Glass en Reich wordt de New Yorkse downtown minimal music uit de late jaren 60 in Leiden uitgevoerd. De uitbundig door de componist geprezen Nicolas Horvath speelt klassiekers van Philip Glass en het Dudokkwartet waagt zich aan Reichs ‘Different trains’ voor kwartet en tape, aangevuld met de karakteristieke Reich compositie ‘Violin Phase’.

 

'I want to be a part of it

New York, New York'

 

Bekijk alle concerten binnen dit thema

Deze website maakt gebruik van cookies om u een optimale gebruikerservaring te bieden.

Meer info